حتما شما هم در زندگی با مالیات سر و کار داشته‌اید؛ برای هر شخص بهتر است بداند چه مالیات‌هایی برای اشخاص وجود دارد و موارد قانونی و معافیت‌های هرکدام از این انواع، کدامست. در این صورت می‌تواند زیان‌های احتمالی که ممکن است در صورت عدم آگاهی شما وارد شود را از بین ببرد. در این مقاله سعی شده مهم‌ترین موارد مالیاتی که هر شخص ممکن است در زندگی خود با آن‌ها سر و کار داشته باشد تشریح و توضیحات اصلی راجع به هرکدام ارائه شود.

تعريف مالیات

ماليات در حقيقت پولي است كه دولت‌ها از مردم و اشخاص دريافت می‌کنند. دولت‌ها از مردم ماليات مي‌گيرند كه يك سري خدمت را ارائه كنند كه بخش خصوصي حاضر به ارائه آن نيست، هزينه تأمين اين خدمات توسط جمع‌آوري انواع ماليات تأمين مي‌شود اين خدمات عبارتند از:

  • تأمين امنيت
  • وضع قوانين
  • حكميت و داوري و قضايي
  • ايجاد راه و جاده و تونل و سد و فرودگاه و…
  • برق‌رسانی
  • آب‌رسانی
  • كمك به ازکارافتادگان، بيماران، درراه ماندگان، مجانين، كودكان بی‌سرپرست و بد سرپرست، ورشكست شدگان و…
  • آموزش عمومي رايگان
  • بهداشت عمومي رايگان
  • و كليه كالاهايي كه توليد آن‌ها ازنظر اقتصادي مقرون‌به‌صرفه نيست.

پیدایش مالیات

اخذ ماليات در كشورها يك پيشينه تاريخي دارد.

در ابتدا انسان در قالب قبيله زندگي می‌کرد و افراد براي شكار و جمع‌آوری میوه‌ها به جنگل می‌رفتند هر آنچه را كه جمع‌آوری می‌کردند، به غاري كه در آن زندگي می‌کردند، آورده و بين خود تقسيم می‌کردند. پس از مدتي انسان‌ها در اثر يك سري اتفاقات و حوادث با سلاح آشنا شدند و كساني كه نحوه استفاده از سلاح را می‌دانستند به قبیله‌های ديگر حمله می‌کردند و اندوخته‌های آن‌ها را می‌دزدیدند و يا آن‌ها را به بردگي گرفته و از دسترنج ايشان استفاده می‌کردند.

پس از مدتي انسان با كشاورزي آشنا شد و توانست دسترنج بيشتري به دست آورد و دامداري نيز شكل گرفت بنابراين نياز به شكار براي زنده ماندن كمتر شد. در اين حالت كه مازاد غذا شكل گرفت هر قبيله عده‌ای را مأمور مراقبت از اندوخته‌هایشان كردند. اين افراد كه بعدها به ارتش معروف شدند كار نمی‌کردند و شغلشان اين بود كه از دهكده يا شهر يا قبيله محافظت كنند درازای اين كار هم هرکسی بخشي از دسترنجش را براي تأمين مايحتاج و غذا به ارتش می‌داد. کم کم مدل ساده مالیات گرفتن در حال شکلگیری بود.

بدين شكل کم‌کم دولت‌ها شكل گرفتند و قرار بر اين شد كه دولت‌ها تأمين امنيت، وضع قوانين، ارائه كالاهاي عمومي را بر عهده بگيرند در عوض مردم بخشي از درآمد خود را به دولت بدهند تا اين خدمات را ايجاد كنند.

اين بخش درآمد كه به دولت‌ها اختصاص داده شد به‌عنوان ماليات، خراج،‌ باج و… شناخته شد و بعدها در مكاتب علمي اقتصادي براي ماليات دوره‌ها برگزار شد و تنوع پيدا كرد و قانونمند گرديد.

احتمالاً هركسي كه دست به فعاليت اقتصادي می‌زند با اين جمله آشنا شده است، «آقا حواست به ماليات باشه كه بیچاره‌ات مي كنه!» و يا تقريبا عموم مردم با اين واژه آشنايي دارند: «فرار مالياتي!» اين ماليات چيست و چرا همگان از آن وحشت دارند؟

در كشورهاي پيشرفته مالیات‌های سنگین‌تری از مردم اخذ می‌شود و فرار مالياتي ازجمله گناهان نابخشودني تلقي می‌شود. اما در کشورها و در فرهنگ‌عامه اين موضوع يك زرنگي محسوب می‌شود و هركسي كه فرار مالياتي می‌کند به‌نوعی آدم زرنگ شناخته می‌شود. اگر از افراد بپرسيد كه چرا فرار مالياتي می‌کنید، پاسخ‌های مختلفي می‌دهند:

ماليات را درست حساب نمی‌کنند

درازای ماليات و به‌اندازه آن به من خدمات نمی‌دهند.

براي چي بايد ماليات بدهم؟

و واژگاني از اين قبيل، اما تجربه تاريخي نشان می‌دهد كه درست يا غلط، ماليات بايد پرداخت شود و هركسي در قبال استفاده از خدمات جامعه مسئول است.

انواع ماليات:

به‌طورکلی ماليات در دودسته كلي به مستقيم و غيرمستقيم تقسيم مي‌شود.

ماليات مستقيم:

مالياتي است كه به‌طور مستقيم از درآمدها، سودها، ثروت‌ها و… اخذ مي‌شود و اين موضوع به ميزان درآمد يا سود يا ثروت ربط دارد. كه خود انواعي دارد:

     ماليات بر درآمد:

مالیات بر درامد نیز شامل موارد مالیات بر درامد املاک، مالیات بر درامد حقوق، مالیات بر درامد اشخاص حقوقی، مالیات بر درامدهای اتفاقی و مالیات بر درامدهای کشاورزی است. در ادامه هر کدام ازین موارد توضیح داده شده‌اند.

          ماليات بر درآمد املاك

از اجاره ملك دريافت مي‌شود عموماً مبلغ آن برابر دو برج از اجاره است (مطابق اجاره‌نامه يا جدول اجاره‌بها هركدام كه بيشتر باشد) در حال حاضر 4 مورد معافيت براي اين موضوع در ايران وجود دارد:

  • محل سکونت پدر يا مادر يا همسر يا فرزند يا اجداد و همچنين محل سکونت افراد تحت تکفل مالک اجاري تلقي نمي‌شود، مگر اينکه به‌موجب اسناد و مدارک ثابت شود که اجاره پرداخت مي‌شود (تبصره 1 ماده 53)
  • درآمد هر شخص ناشي از اجاره واحد يا واحدهاي مسکوني در تهران تا یک‌صد و پنجاه مترمربع زیربنای مفيد (مربوط به سال 1397) و در ساير نقاط تا مجموع دويست مترمربع زیربنای مفيد (مربوط به سال 1397) از ماليات بر درآمد ناشي از اجاره املاک معاف هست (تبصره 11 ماده 53)
  • طبق ماده 57 شخص حقيقي که هيچ‌گونه درآمدي ندارد، تا ميزان معافيت مالياتي درآمد حقوق که هرساله سقف آن اعلام مي‌شود از درآمد مشمول ماليات سالانه مستغلات از معاف و مازاد طبق مقررات مشمول هست. این ماده دارای نکات زیر است:
    • مشمولان اين ماده بايستي اظهارنامه موضوع ماده فوق را تکميل و به اداره امور مالياتي محل وقوع ملک تسليم و اعلام نمايند که هيچ‌گونه درآمد ديگري ندارند.
    • در اجراي حکم اين ماده حقوق بازنشستگي و وظيفه دريافتي و جوايز و سود ناشي از سپرده‌هاي بانکي درآمد تلقي نخواهد شد.
    • حکم اين ماده در مورد فرزندان صغيري که تحت ولايت پدر باشند جاري نخواهد بود. (تبصره1 ماده 57)
  • هرگاه مالک خانه يا آپارتمان مسکوني، آن را به اجاره واگذار نمايد و خود محل ديگري براي سکونت خويش اجاره نمايد در احتساب درآمد مشمول ماليات ميزان مال‌الاجاره‌اي که به‌موجب سند رسمي يا قرارداد مي‌پردازد از کل مال‌الاجاره دريافتي او کسر مي‌شود (ماده 55)

نوع ديگري از ماليات بر درآمد املاك هم هست كه در هنگام خریدوفروش اخذ می‌شود و يا مالياتي كه از خانه‌هاي خالي دريافت مي‌شود كه در بخش ماليات بر دارايي توضیح داده می‌شود.

          ماليات بر درآمد حقوق:

این مورد، همان مالياتي است كه كارمندان، كارگران و كليه اشخاصي كه حقوق دريافت مي‌كنند مي‌پردازند. برای هر شخصی با توجه به درآمدی که از شغل خود دارد، مالیاتی تعیین می‌شود. اين ماليات به‌صورت پلكاني است و جدول آن سالانه تغيير مي‌كند. اين نوع ماليات معافيت‌هايي نيز در بردارد. برخي از كاركنان براي فرار از اين نوع ماليات، درخواست مي‌كنند كه مبلغ حقوقشان كمتر اظهار شود و بدين ترتيب فرار مالياتي صورت مي‌گيرد اما با توجه به اينكه اين ماليات تكليف بر كارفرما است و اگر كارفرما درآمد را درست اعلام نكند درازای آن بايد ماليات بر درآمد شخص حقوقي پرداخت كند معمولاً فرار كمتري در اين حوزه رخ مي‌دهد. ضمناً كاركنان دولت نيز از اين امر مستثنا نيستند و باید ماليات حقوقشان توسط سازمان، پرداخت شود.

در حال حاضر سقف معافيت مندرج در قانون براي ماليات بر حقوق (در سال 1397) بر اساس بند (الف) تبصره ۶ لايحه بودجه «سقف معافيت موضوع ماده(۸۴) قانون مالیات‌های مستقيم مصوب ۴/۱۲/۱۳۶۶ و اصلاحات بعدي آن در سال ۱۳۹۷ سالانه مبلغ دويست و هفتادوشش ميليون ( ۲۷۶.۰۰۰.۰۰۰) ريال تعیین‌شده است. نرخ ماليات بر کل درآمد کارکنان دولتي و غيردولتي اعم از حقوق و مزاياي فوق‌العاده و کارانه – به‌استثنای تبصره يک و ۲ ماده ۸۶ قانون (در مورد فعاليت‌هاي پژوهشي دانشگاه‌ها)

– مازاد بر مبلغ مذکور تا سه برابر آن مشمول ماليات سالانه ده درصد (۱۰%) و نسبت به مازاد سه برابر، تا چهار برابر آن مشمول سالانه پانزده درصد (۱۵%) و نسبت به مازاد چهار برابر، تا شش برابر بیست‌وپنج درصد (۲۵%) و نسبت به مازاد شش برابر سی‌وپنج درصد (۳۵%) تعيين مي‌شود.

نكته حائز اهميت آن است كه ماليات بر درآمد به‌هیچ‌وجه ارتباطي با هزينه‌هاي زندگي ندارد.

          ماليات بر درآمد اشخاص حقوقي:

مالياتي است كه بر جمع درآمد اشخاص حقوقي (مثل شرکت‌ها)  وضع مي‌شود و درصدي از سود اشخاص را دربر می‌گیرد در حال حاضر اين نرخ در ايران معادل 25 درصد سود قبل از كسر ماليات است كه بر اساس دفاتر قانوني محاسبه می‌گردد. البته نحوه محاسبه و اينكه چه هزینه‌هایی را از شرکت‌ها و اشخاص حقوقي قبول كنند مربوط به اداره دارايي است و می‌بایست تمام نكات رعايت شود. ( البته برخی شرکت‌ها مثل شرکت‌های دانش‌بنیان و یا شرکت‌های بهابازار، نرخ مالیات متفاوتی دارند)

حتي در موارد زيادي اداره دارايي بخش‌هایی از دفاتر بانک‌ها را نيز قبول نمي‌كنند و ماليات بيشتري براي بانک‌ها در نظر مي‌گيرند به همين دليل در كشور افرادي كه مي‌خواهند فرار مالياتي انجام دهند، به روش‌های كتمان كردن درآمد از طريق صدور برگ خرید غیررسمی و بالا بردن هزينه‌ها به‌صورت غيرواقعي از طريق فاکتور سازی عمل می‌کنند. البته در حال حاضر روش كتمان كردن درآمد بيشتر رايج است. با

          ماليات بر درآمدهاي اتفاقي

می‌توان گفت هر نوع درآمدي مشمول ماليات است ازجمله درآمدهاي اتفاقي مانند درآمد حاصل از جايزه، درآمد حاصل از قرعه‌کشی، درآمد حاصل از خریدوفروش ارز و… البته درآمد حاصل از سود سپرده و سود سهام و خریدوفروش سهام از ماليات معاف است.

          ماليات بر درآمد كشاورزي

درآمدهاي كشاورزي نيز مشمول ماليات هستند و افرادي كه به كشاورزي و باغداري و رشته‌هاي مربوطه مشغول هستند باید بخشي از درآمد خود را بپردازند اما در حال حاضر اين نوع ماليات در ايران اخذ نمی‌شود.

مطابق ماده 85 قانون مالیات‌های مستقيم: درآمد حاصل از کليه فعاليت‌هاي کشاورزي، دام‌پروری، دامداري، پرورش ماهي و زنبورعسل و پرورش طيور، صيادي و ماهيگيري، نوغان‌داری، احياي مراتع و جنگل‌ها، باغات اشجار هر قبيل و نخيلات از پرداخت ماليات معاف است.

     ماليات بر دارايي:

این نوع مالیات بر مواردی همچون ارث، املاک و اراضی بایر و حق تمبر تعلق می‌گیرد. در ادامه هرکدام ازین موارد توضیح داده شده‌اند.

          ماليات بر ارث

هرگاه شخصي فوت كند، به كليه اموالي كه از آن شخص برجا مي‌ماند اصطلاحا “ماترك” مي‌گويند و بر اساس ميزان ماترك باقيمانده بر اموالي كه به ارث مي‌رسد ماليات تعلق مي‌گيرد.

از سهم‌الارث هريک از وراث طبقه اول (طبقه اول به معني فرزندان، همسر و پدر و مادر است و طبقه دوم به معني پدربزرگ و مادربزرگ و برادر و خواهر و سپس طبقه سوم عمو و عمه و دايي و…) سه میلیون تومان به‌عنوان معافيت کسر شده و مازاد آن مشمول است. معافيت مذکور براي هريک از وراث طبقه اول که کمتر از ۲۰ سال سن داشته يا محجور يا معلول ازکارافتاده باشد مبلغ 5 میلیون تومان خواهد بود. جدول زیر این مورد را نشان می‌دهد:

تا مبلغ (ريال)نرخ طبقه اولنرخ طبقه دومنرخ طبقه سوم
50.000.0005%15%35%
200.000.00015%25%45%
500.000.00025%35%55%
مازاد 500.000.00035%45%65%

البته نرخ‌هاي هر رديف بر مازاد آن مبلغ نسبت به‌ردیف قبلي اعمال مي‌گردد.

البته جدول ماليات بر ارث يكي از پیچیده‌ترین جداول مالياتي است و اين جدول به‌صورت ساده‌شده در سال 1397تهیه‌شده است و ممكن است هرساله تغییر کند.

          حق تمبر

براي رسميت بخشيدن به اسناد و اوراق و مدارك، دولت مبلغي را به‌عنوان حق تمبر دريافت مي‌كند و به آن‌ها رسميت مي‌بخشد. به‌عنوان‌مثال حق تمبري که از هر برگ چک از طرف بانک‌ها چاپ و به مصرف‌کنندگان ارائه مي‌شود يا از کارنامه و گواهينامه دانش‌آموزان دوره ابتدايي، راهنمايي و متوسطه اخذ مي‌شود.

البته مبلغ تمبر موردنیاز براي هريك از اسناد و اوراق متفاوت است.

          ماليات ساليانه بر املاك

اين نوع از ماليات، به‌صورت ساليانه بر املاك مازاد هر فرد تعلق مي‌گيرد، البته هر فرد براي يك ملك مسكوني معافيت دارد.

تا مبلغ (ريال)درصد
20.000.000معاف
40.000.0002%
60.000.0003%
80.000.0004%
100.000.0006%
بيش از 100.000.0008%

نرخ هر رديف بر مازاد آن رديف نسبت به‌ردیف قبل محاسبه می‌گردد.

ارزش املاک بر اساس ارزش معاملاتى محاسبه مى‌شود و قيمت اشجار در تعيين ارزش ازلحاظ محاسبه ماليات منظور نمى‌گردد.

معافيت‌هاى ماليات سالانه املاک به شرح زير است:

  • املاک متعلق به شرکت‌هایى که تمام يا قسمتى از سرمايه آن‌ها به دولت تعلق دارد به نسبت سهم مالکيت دولت (تبصره ۲ ماده ۳ ق.م.م)
  • املاک متعلق به شرکت‌هاى تعاونى مسکن که براى مسکن اعضا اختصاص‌یافته باشد.
  • املاک متعلق به سفارتخانه‌ها به‌شرط معامله متقابل
  • بدهى مستهلک‌شده مالک به بانک يا صندوق‌هاى قرض‌الحسنه بابت وام دريافتى جهت احداث يا خريد ملک حداکثر تا معادل ارزش معاملاتى ملک (تبصره ۳ ماده ق.م.م)
  • املاکى که براى توليدات صنعتى و کشاورزى و دامى و امور فرهنگي، آموزشى ورزشي، بهداشتى درماني، نگهداري، معلولين، هتل، متل، مسافرخانه، مهمانسرا، مهمان‌پذیر، سينما، تماشاخانه و مؤسسات دوبلاژ مورداستفاده قرار مى‌گيرند.
  • خانه‌هاى سازمانى کارگرى و کارمندى و سردخانه‌ها و املاکى که مالک در آن‌ها به‌موجب احکام مراجع قضائى ممنوع‌المعامله گرديده‌اند و يا بنا به عللى به گواهى مراجع ذى‌صلاح دولتى يا نهادهاى انقلاب اسلامى بهره‌بردارى از آن‌ها از عهده مالک خارج و يا حق استفاده از آن‌ها به‌طور رايگان در اختيار اشخاص و مؤسسات موضوع ماده ۴ (ق.م.م) قرار گيرد.
  • در مواردی که مالکيت ملک انتقال مى‌يابد ملک مورد انتقال به‌طورکلی در سال انتقال
  • املاکى که از تاريخ ۱/۱/۱۳۶۸ به بعد براى آن‌ها پروانه ساختمانى صادرشده تا مدت تعیین‌شده در پروانه و يا دو سال پس از خاتمه بنا طبق گواهى مرجع ذى‌صلاح (ماده ۶ ق.م.م)
  • املاکى که تاريخ صدور پروانه ساختمانى آن‌ها قبل از ۱/۱/۱۳۶۸ و تاريخ خاتمه بنا ۲۹/۱۲/۱۳۶۸ و يا مهلت مقرر در پروانه ساختمانى هرکدام که بيشتر باشد (ماده ۶ ق.م.م)
  • کليه واحدهاى مسکونى يا زيربناى ۱۲۰ مترمربع مفيد که طبق ضوابط تعيين‌شده دولت و با تنظيم سند رسمى براى سکونت به اجاره داده مى‌شود طى مدت اجاره (ماده ۶ ق.م.م)

          ماليات بر املاك خالي

اين نوع از ماليات از سال 1394 به بعد اجرايي شده است و بر اساس خالي ماندن خانه يا آپارتمان دريافت مي‌شود روش دريافت آن بدين شكل است كه در سال اول معاف از ماليات هستند و در سال دوم معادل نيمي از ماليات اجاره متعلقه و در سال سوم معادل ماليات اجاره متعلقه و از سال سوم به بعد هر سال معادل يك و نيم برابر ماليات اجاره متعلقه از مالك دريافت می‌گردد.

شهرهاي زير 100 هزار نفر جمعيت از پرداخت معاف هستند.

          ماليات بر اراضي باير

تمامي اراضى باير واقع در محدوده‌ی شهرها که بدون عذر موجه باير باقی‌مانده‌اند مشمول ماليات سالانه می‌شوند. ماليات بر اراضي باير با کاربري مسکوني در محدوده شهرهایی که دولت تعيين می‌کند سالانه 12 درصد بر مأخذ ارزش معاملاتي است.

  • مالکيني که خود يا افراد تحت تکلف آن‌ها فاقد مسکن بوده و مالک يک يا چند قطعه اراضي باير باشند، تا يک هزار مترمربع مشمول پرداخت ماليات بر اراضي باير نخواهند بود.
  • آن دسته از زمین‌های باير که به تبعيض شهرداري محل يا مراجع ذی‌صلاح با موانع قانوني ساخت‌وساز مواجه باشند از شمول اين قانون مستثنا می‌باشند.
  • در مواردي که انتقال، قهري است (به‌عنوان‌مثال ارثي است) تا زماني که کوچک‌ترین فرد انتقال گيرنده کمتر از 20 سال سن داشته باشد زمين موردنظر مشمول ماليات بر اراضي باير نخواهد بود.

ماليات غيرمستقيم

در اين مدل پرداخت‌کننده فرد معيني نيست و بر اساس ميزان مصرف، نقل‌وانتقال، واردات و… ماليات تعيين و اخذ می‌شود. اين مدل مطلوب‌ترین روش مالياتي نزد عالمان رشته اقتصاد است.

     ماليات بر مصرف

ازجمله مهم‌ترین بخش اين گروه ماليات بر ارزش‌افزوده است. همچنين مالياتي كه بر سوخت، سيگار، برق، آب، گاز و… وضع می‌شود نيز به‌نوعی ماليات بر مصرف تلقي مي‌شود.

          ماليات بر ارزش‌افزوده

اين نوع ماليات بر اساس چرخه توليد تا مصرف‌کننده نهايي بر روي كالاها و خدمات اخذ مي‌شود در حال حاضر نرخ آن 9% است و بر اساس افزايش ارزش يك كالا در چرخه پس از كسر ماليات قبلي پرداختي محاسبه مي‌شود.

به‌عنوان‌مثال در فرآيند توليد يك کت‌وشلوار ماليات بر ارزش‌افزوده به شكل زير دريافت مي‌گردد: (فرض می‌کنیم از يك واحد پشم گوسفند يك واحد کت‌وشلوار توليد شود)

دامدار پشم گوسفند را به قيمت واحدي 100 ريال به كارخانه نخ‌ریسی می‌فروشد و درازای آن 9% ماليات بر ارزش‌افزوده معادل 9 ريال دريافت و به دولت پرداخت می‌کند.

نخ‌ریسی پشم را تهيه و نخ را توليد مي‌كند و به قيمت  واحدي 130 ريال به كارخانه پارچه‌بافی مي‌فروشد و درازای آن 9% ماليات بر ارزش‌افزوده معادل 7/11 ريال دريافت مي‌كند، 9 ريال را كه قبلا به دامدار پرداخت كرده است و در اينجا می‌بایست 7/2 ريال به دولت بدهد و مدارك پرداخت 9 ريال به دامدار را نيز به دولت ارائه نمايد.

پارچه‌بافی نخ را گرفته و پارچه توليد می‌کند و به قيمت واحدي 180 ريال به خياط می‌فروشد. و درازای آن 9% ماليات بر ارزشي افزوده معادل 2/16 ريال دريافت می‌کند. 7/11 ريال را كه قبلاً به نخ‌ریسی پرداخت كرده است و در اينجا باید 5/4 ريال به دولت بدهد و مدارك پرداخت 7/11 ريال به نخ‌ریسی را نيز به دولت ارائه نمايد.

خياط پارچه را دريافت مي‌كند و يك واحد کت‌وشلوار را باقیمت 250 ريال به مغازه‌دار مي‌فروشد و درازای آن 9% ماليات بر ارزش‌افزوده معادل 5/22 ريال از مغازه‌دار دريافت مي‌كند. 2/16 ريال را كه به پارچه‌باف پرداخت كرده است بنابراين در اينجا می‌بایست 3/6 ريال به دولت بدهد و مدارك پرداخت 2/16 ريال به پارچه‌بافی را نيز به دولت ارائه نمايد.

مغازه‌دار يك واحد کت‌وشلوار را از خياط تحويل گرفته و باقیمت 300 ريال به مصرف‌کننده نهايي مي‌فروشد و 9% ماليات بر ارزش‌افزوده معادل 27 ريال از مصرف‌کننده دريافت مي‌كند. مغازه‌دار قبلاً 5/22 ريال كه به خياط پرداخت كرده است بنابراين در اينجا باید 5/4 ريال به دولت بدهد و مدارك پرداخت 5/22 ريال به خياط را به دولت تحويل دهد.

در كل فرآيند بالا كل ماليات بر ارزش‌افزوده‌ها كه توسط اشخاص مختلف پرداخت می‌شود برابر 27 ريال خواهد بود و تمام آن را تمام و كمال مصرف‌کننده نهايي می‌پردازد.

.عنوانماليات پرداختي به دولت (ريال)
دامدار9
نخ‌ریسی7/2
پارچه‌بافی5/4
خياطي3/6
مغازه‌دار5/4
جمع27

          ماليات بر مصرف كالاها

بر اساس نوع كالا و ماهيت آن متفاوت است به‌عنوان‌مثال ماليات بر روی محصولات دخانيات (براي كاهش مصرف در اثر گران شدن قيمت)، مصرف سوخت، آب، برق، گاز، تلفن، بلیت‌های هواپيما، قطار و…

اين نوع از ماليات صرفاً درصورتی‌که شخصي از آن كالاها استفاده كند پرداخت مي‌گردد و تماماً بردوش مصرف‌کننده است.

     ماليات بر واردات

در مبادي ورودي، دولت‌ها، گمركات را مستقر می‌کنند تا بتوانند ضمن اعمال نرخ‌های تعرفه‌اي ماليات بر ارزش‌افزوده و ماليات بر واردات را از كالاهاي وارداتي دريافت كنند. بر اين اساس نرخ با توجه به نوع كالا، زمان ورود كالا، مبدأ كالا و… متفاوت است كه از آن جمله می‌توان به ماليات بر: حقوق گمرکي، سود بازرگاني، حق ثبت سفارش کالا، واردات اتومبيل و …را نام برد.

     ماليات بر نقل‌وانتقال و فروش

در زمان معامله و نقل‌وانتقال برخي از كالاها دولت اين نوع مالياتي را وضع مي‌كند.

          ماليات بر نقل‌وانتقال ملك و خودرو

شايد مهم‌ترین نوع ماليات بر نقل‌وانتقال و فروش باشد. اين نوع ماليات بر اساس نوع ملك، منطقه آن، متراژ عرصه و اعيان، داشتن آسانسور و.. به مأخذ 5 درصد بر اساس جدول ارزشي كه هرساله توسط اداره دارايي تهيه مي‌شود محاسبه و انتقال‌دهنده ملك دريافت مي‌شود.

در نقل‌وانتقال خودرو نيز همين مسئله است و نوع خودرو، سال ساخت و… در محاسبه ميزان ماليات مؤثر است.

          ماليات برساخت و فروش ملك

در اين مدل از ماليات، با توجه به سود سازنده مبلغ تعيين و از سازنده كه همان فروشنده نيز هست دريافت مي‌گردد. نرخ اين ماليات براي اشخاص حقوقي سازنده مسکن، معادل 25 درصد درآمد سازنده تعیین‌شده است.

سه نرخ ديگر مربوط به سازنده‌هاي حقيقي است که بر اساس ميزان درآمد کسب‌شده در سه سطح متفاوت تعیین‌شده است به اين معنا که چنانچه درآمد سازنده‌ها از محل «ساخت و فروش اولين واحد مسکوني» از 50 ميليون تومان تجاوز نکند، نرخ ماليات برساخت و فروش، معادل 15 درصد درآمد سازنده اعمال مي‌شود. سازنده‌هاي حقيقي با درآمد 50 تا 100 ميليون تومان، براي درآمد تا 50 ميليون تومان، مشمول پرداخت ماليات 15 درصدي و براي مازاد بر آن تا 100 ميليون تومان (50 ميليون دوم) مشمول ماليات برساخت و فروش معادل 20 درصد مي‌شوند. سازنده‌هايي که از محل ساخت و اولين فروش واحد مسکوني، بيش از 100 ميليون تومان درآمد کسب کنند، براي دو سطح اول يعني 50 ميليون اول و 50 ميليون دوم، به ترتيب مشمول مالياتي معادل 15 درصد و 20 درصد مي‌شوند و درآمد بيش از آن (اضافه بر 100 ميليون تومان)، مشمول ماليات 25 درصدي خواهد شد.

مطابق ضوابط تعیین‌شده در نحوه محاسبه ماليات برساخت و فروش مسکن، منظور از «درآمد سازنده‌ها»، مابه‌التفاوت «قيمت فروش آپارتمان» و «قيمت تمام‌شده ساخت مسکن به معناي مجموع هزينه ساخت، قيمت زمين و هزينه‌هاي استهلاک» است.

 

در شرایط کنونی اطلاع از قوانین مالیاتی برای کاهش خسارات احتمالی برای هر فردی ضروری محسوب میشود.

به اشتراک بگذارید