رخدادهای اقتصادی در 1 سال گذشته، شرایط سرمایه گذاری را برای بسیاری از افراد تغییر داده است. نوسان شدید دلار و سکه در نیمه‌ی اول سال 97، ریسک سرمایه گذاری را بشدت بالا برد. جهش قیمت مسکن پس از چند سال، قدرت خرید ملک را کاهش داد. با این حال، افزایش تورم به گونه‌ای رقم خورد که سپرده گذاری در بانک (بعنوان یک روش سنتی در سرمایه گذاری) عملا به یک گزینه‌ی سوخته تبدیل شد. اما با وجود تمام این محدودیت‌ها، تیم فکرزمستون معتقد است که هنوز گزینه‌های مطلوبی برای حفظ ارزش پول و کسبِ سود افراد –با توجه به شرایط مالی‌شان- در ایران وجود دارد. یکی از این گزینه‌ها، صندوق‌های قابل معامله در بورس (ETF) است. در این مقاله سعی داریم شما را با صندوق‌های ETF آشنا کنیم.

صندوق ETF چیست؟

در یکی از مقاله‌های پیشین، در مورد صندوق‌های سرمایه گذاری مشترک توضیح داده شد. این صندوق‌ها سپرده‌های سرمایه گذاران را جمع کرده و با توجه به دانش و استراتژی مالی متخصصین نیروی انسانی، در گزینه‌های مختلف سرمایه گذاری می‌کنند. هر یک از افراد با توجه به مبلغ سرمایه گذاری شده، در سود (یا زیان) صندوق شریک خواهند بود. صندوق‌های قابل معامله در بورس -که از اوایل دهه 90 میلادی وارد بازار مالی آمریکا شد- را می‌توان نسل بعدی صندوق‌های سرمایه گذاری دانست. اما مکانیزم سرمایه گذاری در صندوق‌های ETF نسبت به سایر صندوق‌ها کمی متفاوت است. بدین صورت که سهام صندوق‌های ETF در بورس معامله می‌شود و ارزش هر سهم، با توجه به ارزش سبد سرمایه گذاری این شرکت‌ها تعیین می‌گردد.

فرض کنید شما یک صندوق سرمایه گذاری دارید و ارزش سهام شرکت شما با توجه به ارزش پورتفوی شما در هر لحظه مشخص می‌شود. اکنون اگر سهام صندوق شما در بورس معامله شود، به این شرکت یک ETF گفته می‌شود. بعبارت دیگر، خرید سهام صندوق ETF معادل است با سرمایه گذاری در پورتفوی آن صندوق. شاید به این نتیجه رسیده‌اید که صندوق‌های سرمایه گذاری و ETF دارای شباهت‌ها و تفاوت‌های ظریفی هستند:

شباهت‌ها:

  • هر دو صندوق دارای یک پورتفو هستند که سود یا زیان آنها با توجه به ارزش همین پورتفو تعیین می‌شود.
  • هر دو دارای تیم متخصص مالی هستند که باعث می‌شود ریسک سرمایه گذاری –در شرایط مختلف بازار- کنترل شود.
  • هر دو صندوق در 3 گروه مقابل قرار می‌گیرند: درآمد ثابت – مختلط – در سهام

تفاوت‌ها:

  • سهام صندوق ETF در بورس قابل معامله است. بنابراین نقدشوندگی این دارایی کمی بیشتر از صندوق سرمایه گذاری است.
  • قیمت سهام یک ETF در بورس -به میزان کارمزد و مالیات- با قیمت صدور و یا ابطال آن تفاوت دارد.

انواع صندوق‌های قابل معامله در بورس تهران

همان‌طور که در بالا اشاره شد، صندوق‌ها را از لحاظ ریسکی بودن پورتفو و استراتژی‌های معاملاتی در 3 دسته می‌توان جای داد. دسته اول صندوق‌های با درآمد ثابت هستند که عمده پول‌شان را در بانک و یا اوراق مشارکت سرمایه گذاری کرده‌اند. دسته دوم صندوق‌های مختلط هستند که بخشی از پول‌شان را در بورس (بعنوان یک دارایی ریسکی) قرار داده‌اند و در نهایت، دسته سوم صندوق‌های در سهام که عمده پول‌شان را به بورس اختصاص داده‌اند. شکل زیر 3 نمونه از سبد سرمایه گذاری صندوق‌های ETF را نشان می‌دهد.

صندوق ETF درآمد ثابت

صندوق ETF مختلط

صندوق ETF در سهام

* دو صندوق ETF (صندوق نسیم و مسکن شمال غرب) در دسته بندی بالا قرار نمی‌گیرند و در صنعت زمین و ساختمان سرمایه گذاری می‌کنند.

هم اکنون 16 صندوق قابل معامله در فرا بورس ایران وجود دارد که از این تعداد، 5 صندوق با درآمد ثابت، 3 صندوق مختلط، 6 صندوق در سهام و 2 صندوق در صنعت زمین و مسکن هستند. در جدول زیر اطلاعات مربوط به این صندوق‌ها آمده است.

نام صندوقنماد در بورسنوع صندوق
مشترک آسمان امیدآسامید(ETF)اوراق با درآمد ثابت
اندیشه ورزان صبا تامیناوصتا(ETF)اوراق با درآمد ثابت
صندوق سرمايه‌گذاري گنجينه آينده روشنصایند(ETF)اوراق با درآمد ثابت
صندوق سرمايه‌گذاري آرمان آتي كوثرآکورد(ETF)اوراق با درآمد ثابت
صندوق سرمايه‌گذاري اعتماد آفرين پارسياناعتماد(ETF)اوراق با درآمد ثابت
صندوق سرمايه‌گذاري سپهر خبرگان نفتسخندمختلط ETF
صندوق سرمايه‌گذاري ثروت آفرين پارسيانثروتممختلط ETF
آرمان سپهر آيندگانآساممختلط ETF
صندوق سرمايه‌گذاري سپهر كاريزماکاریسسهام ETF
صندوق سرمايه‌گذاري هستي بخش آگاهآگاسسهام ETF
صندوق سرمايه‌گذاري آسمان آرماني سهامآساسسهام ETF
صندوق سرمايه‌گذاري امين تدبيرگران فرداالماسسهام ETF
آرمان آتيه درخشان مسآتیمسسهام ETF
توسعه اندوخته آيندهاطلسسهام ETF
صندوق سرمايه‌گذاري نسيمنسیمصندوق زمین و ساختمان
صندوق سرمايه‌گذاري مسکن شمال غربصغربصندوق زمین و ساختمان

اگر بخواهیم عملکرد صندوق‌های قابل معامله را با یکدیگر مقایسه کنیم، بهتر است آمار هر گروه را جداگانه مورد بررسی قرار دهیم. چرا که سطح ریسک و دارایی‌های آنها با هم متفاوت است. (اطلاعات مربوط به سودآوری صندوق‌ها تا تاریخ 7 بهمن 97 بروز رسانی شده است.)

  1. بازده صندوق ETF با درآمد ثابت

نام صندوقبازده 7 روز گذشتهبازده 30 روز گذشتهبازده 90 روز گذشته
مشترک آسمان امید0.00%0.00%0.00%
اندیشه ورزان صبا تامین0.41%1.88%5.83%
صندوق سرمايه‌گذاري گنجينه آينده روشن0.27%1.58%5.60%
صندوق سرمايه‌گذاري آرمان آتي كوثر0.20%1.50%5.83%
صندوق سرمايه‌گذاري اعتماد آفرين پارسيان0.28%1.79%5.88%

آمار مربوط به بازده این صندوق‌ها نشان می‌دهد شرکت اندیشه ورزان صبا تامین بهترین سودآوری را در بازه‌ی 3 ماهه داشته است.

  1. بازده صندوق ETF مختلط

نام صندوقبازده 7 روز گذشتهبازده 30 روز گذشتهبازده 90 روز گذشته
صندوق سرمايه‌گذاري سپهر خبرگان نفت0.07%1.60%3.57%
صندوق سرمايه‌گذاري ثروت آفرين پارسيان-0.60%1.49%-2.62%
آرمان سپهر آيندگان-1.50%2.65%2.27%

هیچ کدام از 3 صندوق بالا بطور مطلق بهتر از سایرین نبوده است اما در مجموع، سودآوری شرکت سپهر خبرگان نفت بهتر ارزیابی می‌شود.

  1. بازده صندوق ETF در سهام

نام صندوقبازده 7 روز گذشتهبازده 30 روز گذشتهبازده 90 روز گذشته
صندوق سرمايه‌گذاري سپهر كاريزما-2.78%-0.92%-12.61%
صندوق سرمايه‌گذاري هستي بخش آگاه-1.18%1.15%12.77%
صندوق سرمايه‌گذاري آسمان آرماني سهام-2.23%5.38%-6.62%
صندوق سرمايه‌گذاري امين تدبيرگران فردا-3.39%0.63%-9.04%
آرمان آتيه درخشان مس-1.05%5.99%-5.84%
توسعه اندوخته آينده-2.89%-1.72%-12.80%

همانند بالا، در میان صندوق‌های در سهام هیچ کدام برتری مطلق نداشته است اما شرکت هستی بخش آگاه بیشترین سودآوری را ثبت کرده است.

*** اگر نیاز به مشاوره مالی دارید و می‌خواهید بهترین سرمایه گذاری را با توجه به پول‌تان دریافت کنید، پیشنهاد می‌کنیم در مشاوره مالی اینترنتی فکرزمستون ثبت نام کنید تا سرمایه گذاری هوشمند را تجربه نمایید.

مزیت صندوق ETF چیست؟

مزیت اصلی صندوق‌های ETF در تنوع سازی پورتفوی آنهاست. یعنی شما با خرید هر سهمِ ETF بر روی چندین سهم سرمایه گذاری کرده‌اید. با در نظر گرفتن این ویژگی، دیگر نیازی نیست تمام تمرکزتان را بر روی تنوع پورتفو قرار دهید؛ چراکه مدیریت کردن یک پورتفو با چندین دارایی به تخصص نیاز دارد. فرض کنید صندوق X در اوراق مشترک، بورس و بانک دارایی دارد. بنابراین قیمت هر سهم صندوق X نماینده‌ای از قیمت 3 دارایی است.

چگونه در صندوق ETF سرمایه گذاری کنیم؟

از آنجا که صندوق‌های ETF در بورس معامله می‌شوند، برای سرمایه گذاری روی آنها باید کد بورسی داشته باشید. اگر تاکنون سابقه معامله در بورس را ندارید، می‌توانید با مراجعه به یکی از کارگزاری‌های رسمی بورس اقدام به ثبت نام و گرفتن کد بورسی نمایید.

صندوق ETF بهتر است یا صندوق سرمایه گذاری مشترک؟

اگر نگاهی به شاخص صندوق‌های سرمایه گذاری –بعنوان نماینده‌ی تمام صندوق‌ها- بیاندازیم، متوجه خواهیم شد که بازده 1 ماه اخیر آنها 1.10% و بازده 3 ماهه آنها -10.10% بوده است. اما نکته‌ی قابل توجه این است که سودآوری بهترین صندوق‌های سرمایه گذاری در مقایسه با صندوق‌های قابل معامله، تفاوت معناداری دارد. به جدول زیر توجه کنید:

نام صندوق

نوعضامن نقدشوندگیبازده ماهانه

بازده 3 ماهه

مشترک اندیشه فردا

با درآمد ثابتبانک پاسارگاد5.45%132.71%

توسعه پست بانک

مختلطندارد5.82%

10.93%

اندیشه خبرگان سهامدر سهامضامن0.09%

45.88%

 

عملکرد 3 ماه اخیر صندوق‌ها نشان می‌دهد که بازده صندوق‌های سرمایه گذاری مشترک بهتر از صندوق‌های ETF بوده است. بنابراین اگر بودجه‌ی شما محدود است و می‌خواهید از میان صندوق‌ها، گزینه‌ی مورد نظرتان را انتخاب کنید بهتر است پول‌تان را در صندوق‌های سرمایه گذاری مشترک قرار دهید.

به اشتراک بگذارید